Znamię! Znam Je?

  • Drukuj zawartość bieżącej strony
  • Zapisz tekst bieżącej strony do PDF
2 września 2019

„Znamię! Znam je?” – jest to krajowy program edukacyjny kierowany do uczniów szkół ponadpodstawowych. Celem programu jest upowszechnienie wśród młodzieży szkół ponadgimnazjalnych wiedzy z zakresu profilaktyki czerniaka. W roku szkolnym 2019/2020 programem zostaną objęte szkoły ponadpodstawowe z terenu m.st. Warszawy. Edukacja zdrowotna skierowana jest do młodzieży klas I-II.

Organizatorami programu „Znamię! Znam je?” są: Akademia Czerniakastanowiąca sekcję naukową Polskiego Towarzystwa Chirurgii Onkologicznej. Centrum Onkologii   Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie ul. W.K. Roentgena 5 02-781 Warszawa oraz Fundacja „Gwiazda Nadziei”.

Czerniak jest nowotworem złośliwym skóry,  wywodzącym się z mielocytów – komórek pigmentowych wytwarzających barwnik zwany melaniną, który powoduje, że skóra ciemnieje przy kontakcie z promieniowaniem ultrafioletowym. Czerniaki najczęściej pojawiają się na skórze ale także w obrębie ust, nosa oraz gałki ocznej. Charakteryzuje się bardzo szybkim i agresywnym wzrostem oraz wczesnymi i licznymi przerzutami.

  • Czerniak stanowi tylko 6% nowotworów skóry, ale aż 80% chorych umiera z powodu choroby.
  • Liczba zachorowań na czerniaka w Polsce podwaja się co 10 lat.
  • Średni czas przeżycia od momentu diagnozy to 6 - 8 miesięcy.
  • Najczęściej chorują mężczyźni w wieku ok. 50 lat – jest to wynik wieloletniej niewłaściwej ekspozycji na słońce.
  • Czerniak jest jednym z najczęstszych nowotworów u nastolatków, którzy często korzystają z solarium, nie stosują filtrów słonecznych i przebywają na słońcu w godzinach największego napromieniowania.

Około 25% Polaków ma jasną lub bardzo jasną karnację, która łatwo ulega poparzeniom słonecznym. Osoby te w ogóle nie powinny korzystać z kąpieli słonecznych. Dodatkowo około 40% ma jasną karnację, która mimo że jest bardziej odporna na promieniowanie słoneczne, nadal jest to fenotyp, który mieści nasz naród w grupie o wysokim ryzyku zachorowania na czerniaka.

Najbardziej narażone na rozwój czerniaka są osoby:

  • o jasnych i rudych włosach
  • o jasnych oczach
  • o jasnej lub bardzo jasnej cerze
  • z piegami i/lub znamionami
  • które słabo tolerują słońce
  • opalają się z dużym trudem lub w ogóle
  • u których w rodzinie występował czerniak

Grupą szczególnie narażoną są dzieci, których skóra nie jest jeszcze dojrzała i nie jest w stanie bronić się przed silnym promieniowaniem słonecznym. Oparzenia słoneczne wśród dzieci zwiększają dwukrotnie ryzyko wystąpienia czerniaka w przyszłości.

Profilaktyka czerniaka:

  • Nie opalaj się w solarium – jest to główny czynnik wywołujący czerniaki u młodych ludzi.
  • Unikaj przebywania na słońcu w godzinach 11:00 – 16:00.
  • Ochrona skóry – stosuj kremy z filtrem, noś czapkę i okulary przeciwsłoneczne latem nawet w pochmurne dni.
  • Raz w miesiącu oglądaj swoja skórę – sprawdź, czy twoje znamiona się nie zmieniają bądź czy nie pojawiły się nowe.
  • Jeśli zauważysz coś podejrzanego, udaj się do dermatologa bądź chirurga – onkologa.
  • Przynajmniej raz w roku odwiedzaj dermatologa bądź chirurga – onkologa w celu sprawdzenia, czy wszystko w porządku.

Cele programu:

  • upowszechnienie wiedzy na temat czerniaków,
  • budowanie postaw prozdrowotnych u młodzieży ponadgimnazjalnej,
  • nabycie przez uczniów umiejętności rozpoznawania czerniaka,
  • nauczenie regularnego samobadania skóry,
  • przekazanie wiedzy o czynnikach podnoszących ryzyko zachorowania na czerniaka oraz zasadach ochrony przed tym nowotworem.

W roku szkolnym 2019/20 planowana jest druga  edycja programu „Znamię! Znam je?”, do udziału w której serdecznie zapraszamy warszawskie szkoły ponadpodstawowe.

Placówki zainteresowane przystąpieniem do programu prosimy o wypełnienie deklaracji realizacji programu  uprzednio podpisanej przez dyrektora placówki i przesłanie jej drogą elektroniczną: oswiatazdrowotna@pssewawa.pl, luk faxem: 22-310-79-01.

Kontakt z koordynatorem programu pod numerem telefonu 22-311-80-07.